Zo gebruik je deze rekentool
- Vul de Disconteringsvoet in: het rendement dat je minimaal wilt halen, in procenten per jaar.
- Zet bij Kasstromen (jaar 0, 1, 2…) alle bedragen achter elkaar, gescheiden door komma's. De eerste waarde is de investering vandaag en is meestal negatief.
- Lees de Netto contante waarde (NCW) af: positief betekent dat het project meer oplevert dan je eis.
- Vergelijk daarna de Interne rentevoet (IRR), de Verdisconteerde terugverdientijd en de Rentabiliteitsindex, en bekijk de tabel per jaar.
Hoe de netto contante waarde werkt
Een euro over vijf jaar is minder waard dan een euro vandaag, want het geld van vandaag kun je ondertussen laten renderen. De NCW-methode zet daarom elke toekomstige kasstroom om naar een contante waarde: je deelt het bedrag door (1 + r) tot de macht van het aantal jaren. Daarna tel je alles op, inclusief de investering in jaar 0.
NCW = Σ CF_t ÷ (1 + r)^t- CF_t = kasstroom in jaar t (jaar 0 is de investering, meestal negatief)
- r = disconteringsvoet als decimaal getal (8% = 0,08)
- t = het jaar, van 0 tot het laatste jaar
- Rentabiliteitsindex = contante waarde van de opbrengsten ÷ investering
Is de som positief, dan verdient het project meer dan de disconteringsvoet. Is de som negatief, dan kun je je geld beter in het alternatief steken dat die voet vertegenwoordigt.
Voorbeeld: € 50.000 investeren met vijf jaar opbrengsten
Stel dat je € 50.000 investeert en daarna vijf jaar lang € 12.000, € 15.000, € 18.000, € 20.000 en € 15.000 terugkrijgt. Bij een disconteringsvoet van 8% is de NCW € 13.169,52. De rentabiliteitsindex is 1,26 en de verdisconteerde terugverdientijd 3,8 jaar. De IRR komt uit op 16,97%.
In de tabel zie je hoe het werkt. De € 12.000 uit jaar 1 is vandaag € 11.111,11 waard, de € 20.000 uit jaar 4 nog maar € 14.700,60. Na jaar 3 sta je contant nog € 11.739,83 achter, na jaar 4 sta je € 2.960,77 voor.
Eis je 12% in plaats van 8%, dan daalt de NCW naar € 6.706, de index naar 1,13 en duurt het 4,21 jaar voordat je je geld contant terug hebt. Het project blijft positief, maar de marge wordt kleiner.
Zo neem je een beslissing
Een positieve NCW betekent dat het project waarde toevoegt. Moet je kiezen tussen projecten die elkaar uitsluiten, dan kies je meestal het project met de hoogste NCW. Is je budget beperkt, dan helpt de rentabiliteitsindex: die laat zien hoeveel contante waarde je per geïnvesteerde euro terugkrijgt.
De IRR is de disconteringsvoet waarbij de NCW precies nul is. Wil je daar dieper op ingaan, gebruik dan de IRR-calculator. Voor één los bedrag in de toekomst is de contante-waardecalculator handiger, en voor een simpele verhouding tussen winst en inleg de ROI-calculator.
De methode werkt ook privé, bijvoorbeeld bij de vraag of zonnepanelen of isolatie zich terugverdienen. Neem dan als disconteringsvoet wat je geld anders zou opleveren, zoals de rente op een spaarrekening plus een opslag voor het risico.
Veelgemaakte fouten
Reken altijd een paar scenario's door. Verlaag de opbrengsten met 20% en verhoog de disconteringsvoet een paar procentpunten. Blijft de NCW dan positief, dan staat de investering steviger dan wanneer alleen het beste scenario uitkomt.
- Een te lage disconteringsvoet kiezen: dan lijkt elk project goed.
- Te rooskleurige opbrengsten invullen, zonder slechter scenario.
- De investering in jaar 0 als positief bedrag invullen.
- Vergeten dat er na de laatste kasstroom nog een restwaarde of juist opruimkosten kunnen zijn.
- Projecten met een heel verschillende looptijd alleen op NCW vergelijken.
Aannames en beperkingen
De calculator gaat uit van kasstromen aan het eind van elk jaar en één vaste disconteringsvoet voor de hele looptijd. Belasting, inflatie, financiering en onzekerheid zitten er alleen in als je ze zelf in de kasstromen verwerkt.
De IRR is alleen eenduidig bij een normale reeks: eerst negatief, daarna positief. Wisselen de tekens vaker, dan kunnen er meerdere uitkomsten zijn en is de NCW betrouwbaarder. Gaat het om een grote zakelijke beslissing, laat de cijfers dan ook door je accountant of financieel adviseur bekijken.
Veelgestelde vragen
Wat betekent een negatieve netto contante waarde?
Het project levert minder op dan de disconteringsvoet die je eist. Je verliest dan waarde ten opzichte van je alternatief, ook als de som van alle bedragen positief is.
Welke disconteringsvoet moet ik gebruiken?
Het rendement van je beste alternatief met een vergelijkbaar risico. Bedrijven gebruiken vaak hun vermogenskosten; privé kun je uitgaan van spaarrente of beleggingsrendement plus een risico-opslag. Test meerdere waarden.
Wat is het verschil tussen NCW en IRR?
De NCW geeft een bedrag in euro's van vandaag, de IRR een percentage. Bij twee projecten die elkaar uitsluiten kunnen ze een ander project aanwijzen; dan is de NCW meestal leidend.
Hoe bereken je NCW in Excel?
Gebruik =NHW(rente; waarden vanaf jaar 1) en tel de investering uit jaar 0 er los bij op. De functie NHW verdisconteert de eerste waarde namelijk al één jaar.
Wat is de rentabiliteitsindex?
De contante waarde van alle opbrengsten gedeeld door de investering. Boven 1 is het project aantrekkelijk bij jouw disconteringsvoet.