Zo gebruik je deze rekentool
- Vul de Nominale waarde in (meestal € 1.000 of € 100) en de Betaalde prijs die je per obligatie betaalt.
- Vul de Couponrente in procent van de nominale waarde in en het aantal Jaren tot de einddatum.
- Kies bij Coupons per jaar hoe vaak er rente wordt uitbetaald: veel euro-obligaties betalen Jaarlijks.
- Lees het Effectief rendement tot einddatum, het Lopend rendement en de Totale coupons tot de einddatum af.
Coupon, lopend rendement en effectief rendement
De couponrente is de vaste rente die de uitgever betaalt over de nominale waarde. Een obligatie van € 1.000 met 3% coupon levert € 30 per jaar op, wat je er ook voor betaalt.
Prijs = Σ C ÷ (1 + y/m)^t + F ÷ (1 + y/m)^(n·m)- C = coupon per periode (couponrente · F ÷ m)
- F = nominale waarde die op de einddatum wordt afgelost
- m = aantal coupons per jaar
- n = jaren tot de einddatum
- y = effectief rendement tot einddatum, de calculator zoekt deze waarde
- Lopend rendement = couponopbrengst per jaar ÷ betaalde prijs
Het lopend rendement deelt die couponopbrengst door de prijs die jij betaalt. Het effectief rendement tot einddatum (yield to maturity, YTM) gaat verder: het neemt ook mee dat je op de einddatum de nominale waarde terugkrijgt. Het is de rente waarbij de contante waarde van alle coupons en de aflossing precies gelijk is aan je aankoopprijs.
Voorbeeld: obligatie gekocht onder pari
Je koopt een obligatie met een nominale waarde van € 1.000 voor € 950 (95%). De coupon is 3%, jaarlijks uitbetaald, en de looptijd is nog 8 jaar. Je ontvangt € 30 couponopbrengst per jaar, in totaal € 240 tot de einddatum.
Het lopend rendement is 3,16%. Omdat je op de einddatum € 1.000 terugkrijgt voor een obligatie waarvoor je € 950 betaalde, maak je ook € 50 koerswinst. Daardoor komt het effectief rendement tot einddatum op 3,73%.
Koop je dezelfde obligatie boven pari voor € 1.050, dan draait het om: lopend rendement 2,86%, een verlies van € 50 op de einddatum en een effectief rendement van 2,31%.
Koers en rendement bewegen tegengesteld
Stijgt de marktrente, dan wordt een bestaande obligatie met een lage coupon minder aantrekkelijk en daalt de koers. Daalt de marktrente, dan stijgt de koers. Daarom ligt het effectief rendement van een obligatie die onder pari noteert boven de coupon, en daaronder bij een koers boven pari.
Hoe langer de looptijd, hoe sterker de koers reageert op een renteverandering. Verkoop je voor de einddatum, dan kan je rendement dus hoger of lager uitvallen dan de YTM.
Zo gebruik je de uitkomst
Het effectief rendement is het beste getal om obligaties met verschillende coupons en prijzen te vergelijken, en om een obligatie naast een spaarrekening of deposito te leggen. Vergelijk dan wel met het effectieve jaarrendement van die spaarvorm, bijvoorbeeld met de effectieve rente calculator of de deposito calculator.
Kijk daarnaast naar het risico: een hoger rendement betekent vaak een minder kredietwaardige uitgever. En reken met de reëel rendement calculator na wat er na inflatie overblijft.
Veelgemaakte fouten
- Alleen naar de couponrente kijken en de aankoopprijs negeren.
- Opgelopen rente vergeten: tussen twee couponbetalingen betaal je die bij aankoop aan de verkoper.
- Aankoopkosten en bewaarloon van de bank niet meetellen.
- Aannemen dat de YTM vastligt als je voor de einddatum verkoopt.
Aannames en beperkingen
De calculator gaat uit van een gewone obligatie met vaste coupon, volledige aflossing op de einddatum, geen wanbetaling en herbelegging van coupons tegen hetzelfde rendement. Opgelopen rente, kosten, belasting (in Nederland meestal box 3) en vervroegde aflossing zitten er niet in.
Bij achtergestelde, eeuwigdurende of inflatiegekoppelde obligaties werkt deze berekening niet zonder meer. Lees daarvoor het prospectus of vraag je bank.
Veelgestelde vragen
Wat is het effectief rendement van een obligatie?
Het jaarlijkse rendement als je de obligatie tot de einddatum houdt, inclusief coupons en het verschil tussen aankoopprijs en aflossing.
Waarom is mijn rendement hoger dan de coupon?
Omdat je de obligatie onder pari kocht. Op de einddatum krijg je de volle nominale waarde terug, en dat extra stuk telt mee in het rendement.
Wat is het verschil tussen lopend en effectief rendement?
Lopend rendement kijkt alleen naar de coupon ten opzichte van de prijs. Effectief rendement telt ook de koerswinst of het koersverlies tot de einddatum mee.
Maakt het uit hoe vaak de coupon wordt betaald?
Een beetje. Bij vaker uitbetalen kun je de rente eerder herbeleggen. In de calculator is het verschil bij gangbare rentes klein.
Wat betekent een koers van 95%?
Obligatiekoersen worden in procenten van de nominale waarde genoteerd. 95% van € 1.000 is € 950.