Zo gebruik je deze rekentool
- Vul bij Prijs aankoop 1 en Aantal aankoop 1 je eerste aankoop in.
- Doe hetzelfde voor latere aankopen bij Prijs aankoop 2, Aantal aankoop 2 enzovoort; laat ongebruikte regels op 0 staan.
- Vul de Huidige prijs in die je bij je broker ziet.
- Lees de Gemiddelde kostprijs per stuk af, samen met Totale kosten, Huidige waarde, Winst of verlies en Rendement.
Zo werkt de gemiddelde aankoopprijs
Koop je hetzelfde aandeel of dezelfde ETF op verschillende momenten, dan betaal je telkens een andere koers. De gemiddelde aankoopprijs is niet het gemiddelde van die koersen, maar een gewogen gemiddelde: een aankoop van 150 stuks telt zwaarder mee dan een aankoop van 10 stuks.
Gemiddelde prijs = (p₁·q₁ + p₂·q₂ + … + pₙ·qₙ) ÷ (q₁ + q₂ + … + qₙ)- pᵢ = prijs per stuk bij aankoop i
- qᵢ = aantal stuks bij aankoop i
- Huidige waarde = huidige prijs · totaal aantal
- Winst of verlies = huidige waarde − totale kosten
Je deelt dus het totale bedrag dat je hebt uitgegeven door het totale aantal stuks dat je bezit. Dat getal is je break-evenkoers: staat de koers erboven, dan sta je op winst.
Voorbeeld: twee aankopen in een ETF
Je koopt eerst 100 stuks voor € 50 en later, na een daling, nog eens 150 stuks voor € 42. Je hebt dan 250 stuks en hebt in totaal € 11.300 betaald. De gemiddelde aankoopprijs is € 45,20 per stuk.
Staat de koers nu op € 46, dan is je positie € 11.500 waard. Dat is € 200 winst, een rendement van 1,77%. Let op: de koers ligt nog onder je eerste aankoop van € 50, maar dankzij de goedkopere tweede aankoop sta je toch in de plus.
Koop je daarna nog 100 stuks voor € 38, dan daalt het gemiddelde naar € 43,14 over 350 stuks. Bij een koers van € 46 is je positie dan € 16.100 waard tegen € 15.100 aan kosten: € 1.000 winst, of 6,62%.
Bijkopen bij een daling en periodiek beleggen
Bijkopen als de koers daalt heet ook wel 'uitmiddelen'. Je gemiddelde gaat omlaag, waardoor je eerder op winst staat als de koers herstelt. Maar je zet ook meer geld in op dezelfde belegging. Daalt die verder, dan groeit je verlies in euro's mee.
Periodiek beleggen, bijvoorbeeld elke maand een vast bedrag in een indexfonds, werkt automatisch zo: bij een lage koers koop je meer stuks, bij een hoge koers minder. Je gemiddelde prijs ligt daardoor onder het gewone gemiddelde van de koersen. Wil je zien hoe vaste inleg doorgroeit, gebruik dan de rente-op-rente calculator.
Wat je met de uitkomst doet
De gemiddelde aankoopprijs vertelt je vanaf welke koers je echt winst maakt. Handig als je een verkooplimiet wilt zetten of wilt weten hoeveel een koersherstel moet zijn voordat je quitte speelt.
Het is geen reden om een belegging vast te houden of te verkopen. De markt weet niet wat jij betaald hebt. Kijk liever of de belegging nog past bij je plan en spreiding. Voor de winst na verkoop, inclusief kosten, gebruik je de aandelen winst calculator; voor dividend de dividend calculator.
Veelgemaakte fouten
- Het gewone gemiddelde van de koersen nemen in plaats van het gewogen gemiddelde.
- Transactiekosten vergeten. Tel ze bij de aankoopprijs op voor een eerlijk beeld.
- Verschillende fondsen of aandelenklassen bij elkaar optellen.
- Na een gedeeltelijke verkoop de oude aantallen laten staan.
Aannames en beperkingen
De calculator rekent met maximaal vier aankopen in één valuta en zonder kosten, tenzij je die zelf in de prijs verwerkt. Dividend, valutakoersen en verkopen worden niet meegenomen.
Belasting speelt in Nederland meestal via box 3 en hangt af van je hele vermogen, niet van je aankoopprijs per stuk. Kijk voor je eigen situatie bij de Belastingdienst.
Veelgestelde vragen
Hoe bereken ik de gemiddelde aankoopprijs van aandelen?
Tel alle uitgaven op (prijs × aantal per aankoop) en deel door het totale aantal aandelen. Dat is je gewogen gemiddelde.
Verlaagt bijkopen bij een daling mijn risico?
Nee. Je gemiddelde gaat omlaag, maar je hebt meer geld in dezelfde belegging zitten. Je risico in euro's wordt juist groter.
Moet ik transactiekosten meetellen?
Ja, als je je echte break-evenkoers wilt weten. Deel de kosten door het aantal stuks en tel dat bij de prijs per stuk op.
Werkt dit ook voor crypto of goud?
Ja. De berekening is hetzelfde voor elke belegging die je in stuks of delen koopt, ook voor fracties van een munt.
Toont mijn broker niet al een gemiddelde aankoopprijs?
Vaak wel, soms inclusief kosten. Met deze calculator kun je dat controleren of vooraf zien wat een extra aankoop met je gemiddelde doet.