Tahvil Getirisi Hesaplama

Bu hesaplama aracı nasıl kullanılır

1. Nominal değer alanına vadede geri ödenecek tutarı yazın; DİBS'lerde fiyatlar genellikle 100 TL nominal üzerinden verilir.
2. Ödenen fiyat alanına tahvil için ödediğiniz fiyatı, Kupon faizi alanına yıllık kupon oranını girin.
3. Vadeye kalan yıl ve Yıllık kupon sayısı seçimini yapın (Türkiye'de kuponlu DİBS'ler çoğunlukla altı ayda bir öder).
4. Vadeye kadar getiri, Cari getiri ve Vade sonunda kâr veya zarar sonuçlarını karşılaştırın.

Kupon faizi, cari getiri ve vadeye kadar getiri

Kuponlu bir tahvil, nominal değerin belli bir yüzdesi kadar düzenli kupon öder ve vadede nominal değeri geri verir. Tahvili nominal değerin altında ya da üstünde alırsanız, gerçek getiriniz kupon faizinden farklı olur.

Fiyat = Σ K/(1 + y)ᵗ + N/(1 + y)ⁿ     cari getiri = yıllık kupon / fiyat

• K = dönem başına kupon ödemesi (nominal değer × kupon faizi ÷ yıllık kupon sayısı)
• N = vadede geri ödenen nominal değer
• n = vadeye kadar kalan kupon sayısı
• y = dönem başına getiri; gösterilen YTM, y × yıllık kupon sayısıdır

Cari getiri, bir yıllık kupon gelirini ödediğiniz fiyata böler. Basittir ama vadedeki kazanç ya da kaybı görmez. Vadeye kadar getiri (YTM) ikisini birlikte hesaba katar: tüm kuponların ve vadedeki geri ödemenin bugünkü değerini ödediğiniz fiyata eşitleyen yıllık orandır.

Örnek: iskontolu alınmış bir tahvil

100 TL nominal değerli, %20 kupon faizli, vadesine 3 yıl kalmış ve altı ayda bir kupon ödeyen bir tahvili 92 TL'ye alıyorsunuz. Yıllık kupon geliri 20 TL, vadeye kadar toplam kupon 60 TL'dir. Cari getiri %21,74, vadeye kadar getiri ise %23,89 çıkar; çünkü vadede 100 TL geri aldığınızda 8 TL daha kazanırsınız.

Aynı tahvili 105 TL'ye alırsanız YTM %17,78'e düşer ve vadede 5 TL zarar edersiniz. Tam 100 TL'ye aldığınızda YTM, kupon faizine eşit olur: %20. Kupon yılda bir ödenseydi 92 TL'lik alımda YTM %24,04 olurdu; aradaki küçük fark, kuponların ne sıklıkla ödendiğinden kaynaklanır.

Fiyat ve getiri ters yönde hareket eder

Piyasa faizleri yükseldiğinde, düşük kuponlu mevcut tahvillerin fiyatı, getirileri yeni çıkan tahvillere eşitlenene kadar düşer. Faizler düştüğünde fiyatlar yükselir. Vadesi uzun tahviller bu değişimlere daha sert tepki verir. Tahvili vadeye kadar tutar ve ihraççı ödemelerini yaparsa, aradaki fiyat dalgalanmaları satın alırken kilitlediğiniz YTM'yi değiştirmez.

Türkiye'de TÜFE'ye endeksli tahviller ve değişken faizli tahviller de yaygındır. Bu ürünlerde kupon tutarı önceden sabit olmadığı için bu hesaplayıcı yalnızca sabit kuponlu tahviller için doğru sonuç verir.

Sonucu nasıl kullanmalı?

Tahvilleri kupon faizine göre değil, vadeye kadar getiriye göre karşılaştırın. İhraççının kredi kalitesini kontrol edin: daha yüksek getiri genellikle daha yüksek temerrüt riski demektir. Bir tahvili mevduatla karşılaştırmak için efektif yıllık getiri hesaplama veya vadeli mevduat hesaplama araçlarını kullanın.

Yüksek enflasyonda %20'lik bir getiri bile reel olarak eksi olabilir. Getirinin enflasyon sonrası değerini görmek için reel getiri hesaplama aracına bakın.

Sık yapılan hatalar

• Getiri yerine kupon faizlerini karşılaştırmak.
• İşlenmiş faizi unutmak: kupon tarihleri arasında aldığınızda satıcıya birikmiş kuponu da ödersiniz.
• Vergiyi göz ardı etmek; tahvil türüne ve ihraççıya göre kupon ve alım-satım kazançları farklı vergilendirilebilir.
• Bir tahvil fonunu, vadesi ve geri ödeme tutarı belli tek bir tahvil gibi düşünmek.

Varsayımlar ve sınırlar

Hesaplayıcı, ihraççının her kuponu zamanında ödediğini, nominal değeri vadede geri verdiğini, tahvili vadeye kadar tuttuğunuzu ve kuponların YTM oranında yeniden yatırıldığını varsayar. Tam sayıda kupon dönemi kullanır; işlenmiş faiz, erken itfa, komisyon, vergi, enflasyona endeksleme ve kur etkisi dahil değildir. Kotasyonları aracı kurumunuzla teyit edin.

Sıkça sorulan sorular