Bu hesaplama aracı nasıl kullanılır
- Satış tutarı alanına dönem içindeki toplam satışınızı yazın.
- Prim oranı alanına satış üzerinden aldığınız yüzdeyi girin.
- Sabit maaş alanına aynı dönemin sabit ücretini yazın. Prim belirli bir satış hedefinden sonra başlıyorsa Prim başlangıç eşiği alanına o tutarı girin.
- Prim, Toplam kazanç ve Primin toplam kazançtaki payı sonuçlarına bakın.
Satış primi nasıl hesaplanır?
En yalın haliyle prim, satışın belirli bir yüzdesidir. Bir kota ya da hedef uygulanıyorsa yalnızca bu eşiğin üzerindeki satışlar prime dahil edilir. Toplam kazanç, sabit maaş ile primin toplamıdır.
Prim = maks(0, Satış − Eşik) × Oran ÷ 100- Satış = dönem içinde yapılan satış tutarı
- Eşik = primin başladığı satış tutarı (yoksa 0)
- Oran = prim yüzdesi
- Toplam kazanç = Sabit maaş + Prim
Efektif oran, primin tüm satışlara bölünmesiyle bulunur. Bir eşik uygulandığında bu oran, sözleşmedeki prim oranından her zaman düşüktür.
Örnek: 500.000 TL satış, %3 prim
Ay içinde 500.000 TL satış yaptınız, prim oranınız %3 ve sabit maaşınız 40.000 TL. Priminiz 15.000 TL, toplam kazancınız 55.000 TL olur. Prim, toplam kazancın %27,27'sini oluşturur; yani gelirinizin yaklaşık dörtte biri satışlara bağlıdır.
Şimdi 200.000 TL'lik bir prim eşiği ekleyin. Prime yalnızca 300.000 TL dahil olur; prim 9.000 TL'ye, toplam kazanç 49.000 TL'ye düşer. Tüm satışlar üzerinden efektif oran %1,8'dir, %3 değil.
Bir prim sistemini nasıl değerlendirmeli?
Daha yüksek oran her zaman daha iyi değildir. Planları en iyi senaryoya göre değil, gerçekçi olarak ulaşabileceğiniz satış seviyesindeki toplam kazanca göre karşılaştırın. Kazancınızın ne kadarının prime bağlı olduğuna bakın: bu pay yükseldikçe geliriniz aydan aya daha çok dalgalanır.
Farklı sabit maaş ve oranlara sahip teklifleri karşılaştırıyorsanız her planı düşük, normal ve güçlü satış seviyelerinde çalıştırın. Sonucu yıllık tutara ve çalışılan saat başına ücrete çevirmek için saatlik ücretten maaş hesaplama aracını kullanın. Prim artışını maaş zammıyla karşılaştırmak için maaş zammı hesaplama aracı işe yarar.
Prime dayalı gelirde aylık dalgalanmaya hazırlıklı olun. Bütçenizi yalnızca sabit maaşa göre kurup primi birikim ya da borç kapatma için kullanmak, zayıf geçen aylarda sıkışmanızı önler. Bir tampon oluşturmak için acil durum fonu hesaplama aracına bakabilirsiniz.
Teklifi kabul etmeden önce sorulacaklar
- Prim oranı sabit mi, yoksa satış arttıkça kademeli olarak mı değişiyor?
- Prim ciro üzerinden mi, brüt kâr üzerinden mi, yoksa tahsil edilen tutar üzerinden mi hesaplanıyor?
- İade, iptal ve geç ödeyen müşterilerde prime ne oluyor?
- Hedef aylık mı, çeyreklik mi; bir ay kaçan hedef sonraki aya devrediyor mu?
- Primde bir üst sınır var mı, sistem yıl içinde değiştirilebilir mi?
- Prim bordroda mı ödeniyor, yoksa ayrı bir ödeme olarak mı?
Brüt prim ile net prim
Bordrodan ödenen primler genellikle maaş gibi gelir vergisi, damga vergisi ve SGK kesintilerine tabidir. Bu araçtaki rakamlar kesinti öncesi tutarlardır. Gelir vergisi kümülatif matraha göre hesaplandığı için yılın ilerleyen aylarında aynı primden elinize geçen tutar azalabilir. Kesin net tutarı bordronuzdan ya da insan kaynaklarından öğrenin.
Varsayımlar ve sınırlar
Hesaplayıcı tek bir sabit oran ve isteğe bağlı tek bir eşik kullanır. Kademeli ya da hızlandırılmış oranlar, üst sınırlar, avans primleri, geri alma (iade kesintisi) ve ekip paylaşımları modellenmez; vergi ve SGK kesintileri de dahil değildir. Ayrıntılar için iş sözleşmenizi ve prim yönetmeliğinizi esas alın.
Sıkça sorulan sorular
Satış primi nasıl hesaplanır?
Prime esas satış tutarını prim oranıyla çarparsınız. Bir hedef varsa önce hedefi satıştan çıkarın, kalan tutarı prim oranıyla çarpın.
Efektif prim oranı neden sözleşmedeki orandan düşük?
Çünkü eşiğin altındaki satışlar prim kazandırmaz. Prim tüm satışlara bölündüğünde oran düşer; eşik ne kadar yüksekse fark o kadar büyür.
Satış priminden vergi kesilir mi?
Bordroya eklenen primler genellikle ücret gibi vergilendirilir ve SGK primine tabidir. Kesin durumu iş yerinizin bordro birimi ya da bir mali müşavir teyit edebilir.
Kademeli prim sistemini nasıl hesaplarım?
Her kademeyi ayrı ayrı hesaplayın: kademenin alt ve üst sınırını eşik ve satış olarak girin, çıkan primleri toplayın.
Prim hedefi aylık mı yıllık mı olmalı?
Aylık hedefler geliri daha düzenli kılar, yıllık hedefler ise mevsimsel satışları dengeler. Teklifi değerlendirirken hedefin süresini ve kaçan hedefin devredip devretmediğini mutlaka sorun.