Bu hesaplama aracı nasıl kullanılır
- Maliyet alanına ürünün size birim maliyetini KDV hariç yazın.
- Satış fiyatı alanına KDV hariç satış fiyatını girin.
- Kâr marjı ve Kâr sonuçlarını okuyun.
- Maliyet üzeri kâr oranı ve %50 marj için fiyat ile fiyatlamanızı karşılaştırın.
Kâr marjı nasıl hesaplanır?
Kâr marjı, kârın satış fiyatına oranıdır ve her satışta elinizde ne kadarının kaldığını gösterir. Maliyet üzeri kâr oranı (markup, kâr payı) ise kârın maliyete oranıdır. İkisi sık karıştırılır, ama aynı satış için farklı yüzdeler verir: maliyet üzeri kâr oranı her zaman kâr marjından yüksektir.
Kâr marjı = (Fiyat − Maliyet) / Fiyat × 100, Maliyet üzeri kâr = (Fiyat − Maliyet) / Maliyet × 100- Fiyat = KDV hariç satış fiyatı
- Maliyet = KDV hariç birim maliyet
- Kâr = Fiyat − Maliyet
- Hedef marj için fiyat = Maliyet / (1 − hedef marj)
Belirli bir marj hedefliyorsanız satış fiyatı, maliyetin (1 − hedef marj) değerine bölünmesiyle bulunur. Maliyete aynı yüzdeyi eklemek hedef marjı vermez.
Örnek: 600 TL'ye mal edilen ürün 1.000 TL'ye satılıyor
Varsayılan değerlerle birim kâr 400 TL, kâr marjı %40'tır. Aynı kâr maliyete göre ifade edildiğinde maliyet üzeri kâr oranı %66,67 olur. %50 kâr marjı istiyorsanız satış fiyatını 1.200 TL yapmanız gerekir.
Rekabet nedeniyle fiyatı 800 TL'ye indirirseniz kâr 200 TL'ye, kâr marjı %25'e, maliyet üzeri kâr oranı %33,33'e düşer. Fiyattaki %20'lik indirim, kârın yarısını götürür.
Bu örnek, fiyat indirimlerinin kâr üzerindeki etkisinin neden orantısız olduğunu gösterir: maliyet sabit kaldığı için fiyattan kesilen her lira doğrudan kârdan çıkar. İndirimin aynı kârı sağlaması için satış adedinin belirgin şekilde artması gerekir.
KDV'yi doğru ele almak
Kâr marjını hesaplarken hem maliyeti hem satış fiyatını KDV hariç girin. Tahsil ettiğiniz KDV sizin geliriniz değildir; alışlarda ödediğiniz KDV'yi mahsup ettikten sonra devlete aktarırsınız. KDV dahil fiyatlarla hesaplama yaparsanız marj olduğundan yüksek görünür.
KDV dahil bir etiket fiyatından KDV hariç tutarı bulmak için KDV hesaplama sayfasını kullanabilirsiniz. Geçerli KDV oranları ürün grubuna göre değişir; güncel oranlar için Gelir İdaresi Başkanlığı'na bakın.
Marjı iyileştirmenin yolları
- Fiyat belirlerken maliyete yüzde eklemek yerine hedef marjdan geriye gidin.
- İndirim kampanyalarının marja etkisini önceden hesaplayın; indirim hesaplama yeni fiyatı gösterir.
- Tedarikçi, kargo ve komisyon maliyetlerini birim maliyete dahil edin; eksik maliyet yüksek marj yanılsaması yaratır.
- Sabit giderlerinizi karşılamak için kaç adet satmanız gerektiğini başa baş noktası hesaplama ile bulun.
- Yüksek enflasyon döneminde maliyetleri sık güncelleyin; eski maliyetle hesaplanan marj gerçeği yansıtmaz.
Enflasyonda fiyatlama tuzağı
Fiyatlar hızla yükselirken stoktaki ürünü eski alış maliyetine göre fiyatlamak kâğıt üzerinde yüksek bir marj gösterir. Ancak aynı ürünü yeniden stoklamak için bugünkü, daha yüksek maliyeti ödemeniz gerekir. Bu yüzden marjı yenileme maliyetine göre hesaplamak, işletmenin gerçek durumunu daha doğru gösterir.
Ürün bazında brüt kâr marjı tek başına yeterli değildir. Kira, personel, enerji ve finansman giderleri düşüldükten sonra kalan net kâr marjı, işletmenin sürdürülebilirliğini belirler. Yatırımların genel getirisini ölçmek için yatırım getirisi hesaplama sayfasından da yararlanabilirsiniz.
Varsayımlar ve sınırlar
Hesaplayıcı tek bir ürün için birim maliyet ve satış fiyatı kullanır; sabit giderler, iadeler, kampanyalar, platform komisyonları ve vergiler (KDV hariç fiyat girdiğiniz sürece) hesaba katılmaz. Sonuç brüt kâr marjıdır; işletmenizin net kârlılığı için tüm giderleri ayrıca değerlendirin.
Sıkça sorulan sorular
Kâr marjı nasıl hesaplanır?
Kârı satış fiyatına bölüp 100 ile çarpın. 600 TL'ye mal edilip 1.000 TL'ye satılan üründe kâr marjı %40'tır.
Kâr marjı ile maliyet üzeri kâr oranı farkı nedir?
Kâr marjı kârı satış fiyatına, maliyet üzeri kâr oranı ise maliyete göre ölçer. Aynı üründe marj %40 iken maliyet üzeri kâr oranı %66,67 olabilir.
Maliyete %50 eklersem %50 kâr marjı elde eder miyim?
Hayır. Maliyete %50 eklemek yaklaşık %33,3 marj verir. %50 marj için fiyatı maliyetin iki katı yapmanız gerekir; 600 TL maliyette 1.200 TL.
KDV dahil fiyatla hesaplayabilir miyim?
Önerilmez. KDV sizin geliriniz olmadığı için marjı şişirir. Maliyeti ve satış fiyatını KDV hariç girin.
İyi bir kâr marjı kaçtır?
Sektöre göre büyük farklar vardır; hızlı dönen ürünlerde düşük marj, niş ürünlerde yüksek marj olağandır. Kendi sabit giderlerinizi karşılayan ve büyümeye pay bırakan marjı hedefleyin.