Bu hesaplama aracı nasıl kullanılır
- Aylık brüt gelir alanına aylık gelirinizi yazın (bankalara yakın bir sonuç için net maaş da girebilirsiniz).
- Kira veya konut kredisi taksiti ve Taşıt kredisi taksitleri alanlarını doldurun.
- Kredi kartı asgari ödemesi, Öğrenim kredisi ödemeleri ve Diğer borç ödemeleri alanlarına aylık tutarları ekleyin.
- Borç/gelir oranı, Konut gideri oranı ve Borçlardan sonra kalan gelir sonuçlarını okuyun.
Borç/gelir oranı nasıl hesaplanır?
Oran, her ay ödemek zorunda olduğunuz tüm borç taksitlerinin toplamının aylık gelirinize bölünmesiyle bulunur. Konut gideri oranı ise yalnızca kira veya konut kredisi taksitinin gelire oranıdır.
Borç/gelir oranı = (konut + taşıt + kart + öğrenim + diğer borçlar) ÷ aylık gelir × 100- Konut = aylık kira veya konut kredisi taksiti
- Taşıt = taşıt kredisi taksitleri
- Kart = kredi kartlarının aylık asgari ödemeleri
- Diğer borçlar = ihtiyaç kredisi, KMH ve benzeri düzenli ödemeler
Market, fatura ve ulaşım gibi yaşam giderleri bu orana girmez; sadece düzenli borç ödemeleri ve konut ödemesi sayılır.
Örnek: 80.000 TL aylık gelir
Varsayılan değerlerle aylık borç ödemeleri 20.000 TL kira, 8.000 TL taşıt kredisi ve 3.000 TL kart asgari ödemesinden oluşur: toplam 31.000 TL. Borç/gelir oranı %38,75, konut gideri oranı %25 çıkar ve borçlardan sonra 49.000 TL kalır.
Taşıt kredisi bittiğinde oran %28,75'e iner ve kalan gelir 57.000 TL'ye çıkar. Tek bir taksitin kapanması, yeni bir kredi başvurusundaki görünümünüzü belirgin şekilde değiştirebilir.
Sonuçtaki Borçlardan sonra kalan gelir, mutfak, fatura, ulaşım ve birikim için elinizde kalan tutardır. Oran makul görünse bile bu tutar zorunlu yaşam giderlerinizi karşılamıyorsa yeni bir borç yükü almadan önce bütçenizi gözden geçirin.
Sonucu nasıl yorumlamalısınız?
Hesaplayıcının gösterdiği not (%36 ve %43 eşikleri) uluslararası kaynaklarda yaygın kullanılan genel ölçütlere dayanır. Türkiye'de bankalar kendi iç kurallarını uygular ve çoğunlukla net gelire, kredi notunuza ve mevcut limitlerinize bakar. Oranı bir sağlık göstergesi olarak kullanın, kesin onay kriteri olarak değil.
Oranınız yükseldikçe beklenmedik bir gider karşısında hareket alanınız daralır. Yeni bir konut kredisi düşünüyorsanız ne kadar konut kredisi çekebileceğinizi ve konut kredisi taksitini birlikte hesaplayın.
Oran yüksekse ne yapmalısınız?
Önce borçlarınızı tek bir listede toplayın: tutar, aylık ödeme, faiz ve kalan vade. Ardından hangi ödemelerin yakında biteceğine bakın. Birkaç ay içinde kapanacak bir taksit oranı kendiliğinden düşürecekse, yeni bir kredi başvurusunu o tarihe ertelemek daha akıllıca olabilir.
Faizi en yüksek borcu hızla azaltmak hem oranı hem toplam faiz maliyetini düşürür. Bu sürede yeni taksitli alışverişlerden kaçının, çünkü her yeni taksit oranı doğrudan yükseltir. Bütçenizde birikime ve borç kapatmaya ne kadar ayırabileceğinizi bütçe hesaplama sayfasıyla planlayın ve oranınızı birkaç ayda bir yeniden ölçün.
Oranı düşürmenin yolları
- En yüksek faizli borçtan başlayarak kapatın; kart borcu için kredi kartı borcu hesaplama sayfasını kullanın.
- Kullanmadığınız kart limitlerini düşürün; bankalar limitleri de değerlendirebilir.
- Yeni bir taksitli alışveriş veya kredi öncesinde oranı yeniden hesaplayın.
- Ek ödemelerle mevcut kredileri erken kapatmayı değerlendirin (kredi erken kapama).
- Geliri artıran düzenli bir kaynak, oranı borç azaltmak kadar etkili düşürür.
Varsayımlar ve sınırlar
Hesaplayıcı yalnızca girdiğiniz aylık tutarları toplar ve gelire böler. Kredi kartı için asgari ödeme kullanılır; tamamını ödediğiniz kartlar için o ayki ödemeyi yazmak daha gerçekçi olabilir. Taksitli kart alışverişlerini kart ödemesine dahil edin.
Öğrenim kredisi ödemeleri alanı KYK geri ödemeleri gibi borçlar içindir; yoksa 0 bırakın. Bankaların kredi kararları burada yer almayan pek çok etkene dayanır.
Sıkça sorulan sorular
İyi bir borç/gelir oranı kaçtır?
Tek bir doğru değer yok, ancak oran ne kadar düşükse finansal esnekliğiniz o kadar fazladır. Uluslararası kaynaklarda %36'nın altı genellikle rahat kabul edilir.
Kira da borç sayılır mı?
Bu hesaplayıcıda konut gideri olarak sayılır, çünkü her ay ödenmesi gereken sabit bir yükümlülüktür. Bankalar kirayı farklı değerlendirebilir.
Brüt mü net gelir mi kullanmalıyım?
Uluslararası ölçütler brüt geliri kullanır, Türkiye'de bankalar ise çoğunlukla net gelire bakar. Net maaşınızla hesaplamak daha temkinli bir sonuç verir.
Kredi kartının tamamını her ay ödüyorsam ne yazmalıyım?
Borç taşımıyorsanız 0 veya küçük bir tutar yazabilirsiniz. Taksitli alışverişleriniz varsa aylık taksit toplamını girin.
Borç/gelir oranı kredi notunu etkiler mi?
Kredi notu ödeme geçmişi, limit kullanımı ve borç miktarı gibi verilere dayanır. Yüksek borç yükü genellikle limit kullanımını da artırdığı için dolaylı olarak notu etkileyebilir.
Hangi ödemeler borç olarak sayılmaz?
Market, faturalar, ulaşım, sigorta primleri ve abonelikler gibi yaşam giderleri bu orana girmez. Yalnızca kredi, kart ve konut ödemeleri gibi düzenli borç yükümlülükleri sayılır.