Bu hesaplama aracı nasıl kullanılır
- Varlıklarınızı girin: Nakit ve banka hesapları, Yatırımlar, Emeklilik hesapları (BES vb.), Konut ve gayrimenkul ve Araçlar. Altın, döviz ya da bir işletmedeki payınızı Diğer varlıklar alanına ekleyin.
- Borçlarınızı girin: Konut kredisi, Taşıt kredileri, Öğrenim kredileri (KYK dahil), Kredi kartları ve Diğer borçlar.
- Net servet ve Borç/varlık oranı sonuçlarına bakın.
- Likit varlıklar satırıyla acil bir durumda ne kadar paraya hızla ulaşabileceğinizi kontrol edin.
Net servet neyi ölçer?
Net servet, kişisel bilançonuzun anlık fotoğrafıdır: sahip olduğunuz değerli her şeyin toplamından borçlarınızın tamamını çıkarırsınız. Özellikle hayatın başında, öğrenim kredisi ya da yeni alınmış bir taşıt kredisi varken eksi çıkabilir; bu bir başarısızlık işareti değildir. Önemli olan zaman içindeki yönüdür.
Net servet = toplam varlıklar − toplam yükümlülükler- Varlıklar = nakit + yatırımlar + emeklilik hesapları + konut + araçlar + diğer varlıklar
- Yükümlülükler = konut kredisi + taşıt kredileri + öğrenim kredileri + kredi kartları + diğer borçlar
- Borç/varlık oranı = yükümlülükler ÷ varlıklar
- Likit varlıklar = nakit + yatırımlar (görece hızlı paraya çevrilebilenler)
Geliriniz ne kazandığınızı, net servetiniz ise ne kadarını elinizde tuttuğunuzu ve nasıl değerlendirdiğinizi gösterir.
Örnek: bir hane bilançosu
Varlıklar: 150.000 TL nakit, 300.000 TL yatırım, 200.000 TL BES birikimi, 6.000.000 TL'lik bir daire ve 1.200.000 TL'lik bir araç; toplam 7.850.000 TL. Borçlar: 1.500.000 TL konut kredisi, 300.000 TL taşıt kredisi, 40.000 TL KYK borcu ve 60.000 TL kart borcu; toplam 1.900.000 TL.
Net servet 5.950.000 TL çıkar. Borç/varlık oranı %24,2, likit varlıklar ise yalnızca 450.000 TL'dir. Servetin büyük kısmı ev ve araba gibi kolay paraya çevrilemeyen varlıklarda durur.
Rakamı en çok ne değiştirir?
Kart borcunun 60.000 yerine 260.000 TL olduğunu düşünün. Net servet 5.750.000 TL'ye iner, borç/varlık oranı %26,75'e çıkar. Kredi kartı borcunun faizi konut kredisine göre çok daha yüksek olabileceği için, bu borcu kapatmak zaman içinde net serveti daha hızlı artırır.
Bir borcu nakitle kapatmak, o gün net serveti değiştirmez; bir varlığı daha küçük bir borçla takas etmiş olursunuz. Etkisi sonradan, faiz ödemesi durduğunda görülür. Hangi borcu önce kapatacağınızı planlamak için borç kapatma hesaplama aracını kullanın.
Sonucunuzu nasıl kullanmalı?
Tek bir ölçüme değil eğilime bakın. Net servetinizi 6 ila 12 ayda bir hesaplayın ve değişimin kaynağını sorun: birikim mi, piyasa hareketi mi, ev fiyatı mı, borç azalması mı? Yüksek enflasyonda TL cinsinden net servet hızla büyüyebilir; bu yüzden karşılaştırmayı reel olarak, yani aynı dönemin enflasyonunu düşünerek yapın.
Likit varlıklarınızı ihtiyacınızla karşılaştırmak için acil durum fonu hesaplama, uzun vadeli hedefler için emeklilik hesaplama aracına bakın. İnternette bulduğunuz ortalamalara dikkat edin; çok farklı hanelerin ortalamasıdır.
Hedef koymak da işe yarar. Örneğin likit varlıklarınızın birkaç aylık giderinizi karşılamasını ya da borç/varlık oranınızın her yıl biraz düşmesini hedefleyebilirsiniz. Ölçülebilir küçük hedefler, tek bir büyük rakamdan daha motive edicidir.
Dürüst bir rakam için ipuçları
- Evinizi gerçekçi bir satış fiyatından değerleyin; temkinli olmak isterseniz emlakçı komisyonu ve tapu masraflarını düşün.
- Aracı ödediğiniz fiyattan değil, bugün bir alıcının ödeyeceği fiyattan yazın.
- Yastık altı altın ve dövizi güncel kurdan TL'ye çevirip diğer varlıklara ekleyin.
- Mobilya, giysi gibi eşyaları gerçekten satılabilir değilse dışarıda bırakın.
- Aileden borçlar ve taksitli alışveriş borçları dahil her borcu ekleyin.
Varsayımlar ve sınırlar
Hesaplayıcı girdiğiniz değerleri toplar ve doğrulamaz. BES birikiminden erken çıkışta doğabilecek kesinti ve vergileri düşmez, enflasyona göre düzeltme yapmaz ve tüm borçları faiz oranından bağımsız olarak aynı sayar. İşletme payları, beklenen miras ve SGK emeklilik hakları ancak diğer varlıklara girerseniz dahil olur. Bir planlama aracıdır, yatırım tavsiyesi değildir.
Sıkça sorulan sorular
Net servet eksi çıkarsa ne yapmalıyım?
Özellikle kariyerin başında normaldir. Yüksek faizli borçları azaltmaya ve düzenli birikim yapmaya odaklanın; önemli olan rakamın yıldan yıla yükselmesidir.
Oturduğum ev net servete dahil mi?
Evet, bir varlıktır ve kredisi de borç olarak girer. Ancak oturduğunuz evi satmadan harcayamayacağınız için likit varlıklara dahil edilmez.
Altın ve döviz birikimimi nereye yazmalıyım?
Güncel fiyattan TL'ye çevirip Diğer varlıklar alanına ekleyin. Kur ve altın fiyatı değiştikçe net servetiniz de değişir.
Net servetimi ne sıklıkla hesaplamalıyım?
Yılda bir ya da iki kez yeterlidir. Daha sık ölçmek, kısa vadeli piyasa dalgalanmalarını gereğinden fazla önemsemenize yol açabilir.