Hisse Ortalama Maliyet Hesaplama

Bu hesaplama aracı nasıl kullanılır

1. Her alım için 1. alım fiyatı ve 1. alım adedi alanlarını doldurun; ikinci alım için 2. alım fiyatı ve 2. alım adedi alanlarını kullanın.
2. Kullanmadığınız alım satırlarını 0 bırakın; hesaba katılmazlar.
3. Güncel fiyat alanına hissenin bugünkü fiyatını yazın.
4. Birim başına ortalama maliyet, Kâr veya zarar ve Getiri sonuçlarına bakın.

Ortalama maliyet nasıl hesaplanır?

Ortalama maliyet ağırlıklı bir ortalamadır: her alım, aldığınız lot sayısı oranında ağırlık taşır. 1.000 lotu 45 TL'den, 1.500 lotu 38 TL'den aldıysanız ortalamanız iki fiyatın basit ortalaması değildir; çünkü düşük fiyattan daha fazla almışsınızdır.

ortalama maliyet = (F₁A₁ + F₂A₂ + …) / (A₁ + A₂ + …)

• Fᵢ = i. alımda lot başına ödenen fiyat
• Aᵢ = i. alımda alınan lot (adet)
• kâr veya zarar = güncel fiyat × toplam adet − toplam maliyet

Yapmanız gereken, ödediğiniz toplam tutarı toplam lot sayısına bölmektir. Fiyatı ya da adedi 0 olan satırlar hesaba katılmaz.

Örnek: iki alım

1.000 lotu 45 TL'den, 1.500 lotu 38 TL'den alıyorsunuz. Toplam maliyet 2.500 lot için 102.000 TL, ortalama maliyet de 40,80 TL olur.

Güncel fiyat 42 TL ise pozisyonun değeri 105.000 TL, kârınız 3.000 TL ya da %2,94'tür. Hisse 32 TL'ye düştüğünde 1.000 lot daha alırsanız ortalama 38,29 TL'ye iner; toplam maliyet 134.000 TL olur ve 42 TL'de kâr 13.000 TL'ye, yani %9,7'ye yükselir.

Maliyet düşürme ve düzenli alım

Fiyat düştükten sonra ek alım yapmak ortalama maliyetinizi ve başa baş fiyatınızı aşağı çeker. Ama bu, yatırımı daha iyi hale getirmez; yalnızca başlangıç noktanızı değiştirir. Düşen bir hisseden daha fazla almak riskinizi de tek bir şirkette yoğunlaştırır. Önce şu soruyu sorun: bu hisseyi bugünkü fiyattan, hiç almamış olsaydım alır mıydım?

Düzenli aralıklarla sabit tutarda alım yapmak (örneğin her ay aynı TL tutarı), fiyat düşükken otomatik olarak daha çok lot almanızı sağlar. Pozisyonun tamamını değerlendirmek için hisse kâr hesaplama ve ROI hesaplama araçlarını kullanın.

Sonucu nasıl kullanmalı?

Ortalama maliyetiniz, masraflar hariç başa baş fiyatınızdır. Güncel fiyat bunun altındaysa satış zarar, üstündeyse kâr gerçekleştirir. Getiriyi başka yerde elde edebileceğiniz getiriyle, özellikle de aynı dönemin enflasyonuyla karşılaştırın; nominal kâr reel kayıp anlamına gelebilir.

Her alımın tarihini, fiyatını, adedini ve komisyonunu tek bir yerde not etmek iyi bir alışkanlıktır. Yeni alım yaptıkça hesabı tekrar çalıştırın ve ortalamayı güncel fiyatla karşılaştırarak eklemek, tutmak ya da satmak arasında karar verin.

Ortalama maliyeti hedef fiyatlarınızla da birlikte düşünün. Örneğin zarar durdurma ya da kâr alma seviyesi belirliyorsanız, bunları tek tek alım fiyatlarına göre değil ortalama maliyete göre koyun. Böylece pozisyonun tamamı için ne kadar risk aldığınızı açıkça görürsünüz.

Sık yapılan hatalar

• Fiyatların basit ortalamasını almak, lot sayısıyla ağırlıklandırmamak.
• Aracı kurum komisyonunu ve BSMV gibi masrafları unutmak; bunlar birim maliyetinizi yükseltir.
• Bedelsiz sermaye artırımı (hisse bölünmesi) sonrası lot sayısını ve fiyatı güncellememek.
• Temettü ile yeniden yapılan alımları ayrı bir alım olarak eklememek.
• Vergi hesabında aracı kurumun kullandığı yöntemin bu basit ortalamayla aynı olduğunu varsaymak.

Varsayımlar ve sınırlar

Hesaplayıcı en fazla dört alımı işler; komisyon, temettü, bedelsiz/bedelli sermaye artırımı ve kur dönüşümünü içermez. Sonuç, girdiğiniz fiyattaki gerçekleşmemiş kâr veya zarardır. Vergi beyanı ve resmi kayıtlar için aracı kurumunuzun maliyet ekstresini esas alın.

Sıkça sorulan sorular