Amortisman Hesaplama

Bu hesaplama aracı nasıl kullanılır

1. Varlık maliyeti alanına varlığın KDV hariç alış bedelini ve varsa maliyete eklenen giderleri yazın.
2. Hurda değeri alanına ömrünün sonunda kalacak tahmini değeri girin; vergi amortismanında genellikle 0 kullanılır.
3. Faydalı ömür alanına varlığın kaç yıl kullanılacağını yazın ve Yöntem seçin.
4. İlk yıl amortismanı, Toplam amortisman ve tablodaki yıllık Defter değeri sütununa bakın.

Amortisman neyi ölçer?

Amortisman, uzun süre kullanılan bir varlığın maliyetini tek seferde gider yazmak yerine kullanıldığı yıllara dağıtır. Amortismana tabi tutar, maliyet eksi hurda değeridir. Defter değeri, maliyetten o güne kadar ayrılan amortismanların düşülmesiyle bulunur ve hurda değerinin altına inmez.

Normal (doğrusal): A = (Maliyet − Hurda) ÷ Ömür

• A = yıllık amortisman
• Azalan bakiyeler: A = Defter değeri × 2 ÷ Ömür; defter değeri hurda değerinde durur
• Yılların toplamı: A = (Maliyet − Hurda) × kalan ömür ÷ (Ömür × (Ömür + 1) ÷ 2)

Faydalı ömür, varlığın fiziksel ömrü değil işletmenize ne kadar süre hizmet edeceğinin tahminidir. Vergi Usul Kanunu'na göre vergi amortismanında oranlar, Maliye Bakanlığının iktisadi kıymetlerin faydalı ömürlerini dikkate alarak ilan ettiği listeden belirlenir.

Örnek: 1.000.000 TL'lik makine, 5 yıl

Maliyeti 1.000.000 TL, hurda değeri 0 ve faydalı ömrü 5 yıl olan bir makine için normal amortisman her yıl 200.000 TL'dir; amortisman oranı %20'dir.

Azalan bakiyeler yönteminde oran iki katına, %40'a çıkar. İlk yıl 400.000 TL, sonra 240.000 TL, 144.000 TL ve 86.400 TL ayrılır; son yıl kalan 129.600 TL tamamen gider yazılır. Yılların toplamı yöntemi ilk yıl 333.333,33 TL ile başlar ve beşinci yılda 66.666,67 TL'ye iner. Üç yöntemde de toplam amortisman 1.000.000 TL'dir.

Türkiye'de vergi amortismanı

Vergi Usul Kanunu iki temel yöntemi düzenler: normal amortisman ve azalan bakiyeler usulü. Azalan bakiyeler usulünü bilanço esasına göre defter tutan mükellefler seçebilir. Bu usulde oran, yüzde 50'yi geçmemek üzere normal oranın iki katıdır ve sürenin son yılına devreden bakiye o yıl tamamen yok edilir. Hurda değerini 0 girip azalan bakiyeler yöntemini seçtiğinizde, tablodaki son yıl bu kuralı izler.

Yılların toplamı yöntemi yönetim raporlaması ve bazı finansal raporlama uygulamalarında kullanılır, ancak vergi amortismanı için kanunda ayrıca düzenlenmemiştir. Hangi yöntemin ve oranın size uygulanacağını mali müşavirinizle teyit edin.

Yöntem seçimi

Normal amortisman en basit yöntemdir ve her yıl benzer fayda sağlayan varlıklara uyar. Hızlandırılmış yöntemler gideri ilk yıllara yığar; ilk yıllarda daha hızlı değer ya da kullanışlılık kaybeden taşıtlar ve bilgisayarlar için daha gerçekçi olabilir.

Yöntem toplamı değil, giderin hangi yıla yazılacağını değiştirir. Varlığın değerini gerçekten nasıl kaybettiğine uyan yöntemi seçin, tutarlı biçimde uygulayın ve tabloyu kayıtlarınızla birlikte saklayın.

Vergi açısından hızlandırılmış amortisman, toplam gideri artırmaz ama ilk yıllarda daha fazla gider yazarak vergi ödemesini ileriye kaydırır. Yüksek enflasyon döneminde bu zamanlama farkı nakit akışı için anlamlı olabilir; kararı mali müşavirinizle birlikte verin.

Tabloyu nasıl kullanmalı?

• Defter değerini varlığın gerçekte satılabileceği fiyatla karşılaştırarak ömür tahmininizin gerçekçi olup olmadığını kontrol edin.
• İlk yıl amortismanını hizmet fiyatlandırırken ya da alım kararı verirken yıllık bir maliyet olarak düşünün.
• İşletme giderleriyle birlikte geri ödeme süresi hesaplama aracında yatırımın kendini ne zaman çıkardığına bakın.
• Kiralama ile satın almayı karşılaştırmak için araç kiralama hesaplama aracını kullanın.

Varsayımlar ve sınırlar

Hesaplayıcı tam yıllarla çalışır; kıst amortisman, yeniden değerleme, enflasyon düzeltmesi, fevkalade amortisman ve ömür tahminindeki değişiklikler dahil değildir. Taşıtlarda vergi mevzuatının özel kuralları olabilir. Hurda değeri bir tahmindir. Sonuçları planlama için kullanın, beyanname ve kayıtlarınızı mali müşavirinizle hazırlayın.

Sıkça sorulan sorular