Reel Getiri Hesaplama

Bu hesaplama aracı nasıl kullanılır

1. Nominal getiri alanına mevduat, fon ya da yatırımınızın yıllık getirisini yazın.
2. Yıllık enflasyon oranı alanına beklediğiniz fiyat artışını girin; birkaç farklı değer denemek iyi olur.
3. Getiriden kesinti yapılıyorsa Getiri vergisi oranını, yoksa 0 girin.
4. Yatırılan tutar ve Yıl sayısını yazın, ardından Yıllık reel getiri ile Bugünkü parayla değer sonuçlarına bakın.

Nominal getiri ile reel getiri farkı

Nominal getiri, hesap özetinizde gördüğünüz yüzdedir. Reel getiri ise fiyatlar arttıktan sonra alım gücünüzün ne kadar büyüdüğünü ölçer. Paranız bir yılda %40 artarken fiyatlar %30 artıyorsa, bir yıl öncesine göre yaklaşık %7,7 daha fazla mal alabilirsiniz; %10 değil.

reel = (1 + nominal × (1 − vergi)) / (1 + enflasyon) − 1

• nominal = vergi ve enflasyon öncesi yıllık getiri
• vergi = getiriden kesilen oran, ondalık olarak (%10 = 0,10)
• enflasyon = fiyatların yıllık artış oranı
• reel = alım gücündeki yıllık artış

Hesaplayıcı önce vergiyi nominal getiriden düşer, ardından basit çıkarma yerine Fisher denklemiyle enflasyona böler. Enflasyon düşükken iki yöntem arasındaki fark küçüktür; Türkiye'deki gibi yüksek enflasyonda ise fark belirgin hale gelir.

Örnek: 100.000 TL, 5 yıl

Yıllık %40 nominal getiri ve %30 enflasyonla, vergi olmadan reel getiri %7,69 olur. Basit tahmin (nominal eksi enflasyon) ise %10 gösterir; yüksek enflasyonda basit çıkarma gerçek kazancı abartır. Beş yıl sonra hesabınızda 537.824 TL olur, ama bu tutar bugünkü parayla yalnızca 144.851,64 TL eder.

Getiriden %10 kesinti yapıldığını varsayın. Vergi sonrası getiri %36'ya, reel getiri %4,62'ye iner. Beş yıl sonra 465.258,74 TL'niz olur; bu da bugünün fiyatlarıyla 125.307,71 TL'lik alım gücü demektir.

Getiri enflasyonun gerisinde kalırsa

Nominal getiri %25, enflasyon %30 olsun. Reel getiri -%3,85 çıkar. Beş yılın sonunda 100.000 TL kâğıt üzerinde 305.175,78 TL'ye ulaşır, fakat bugünkü parayla yalnızca 82.192,71 TL değerindedir. Daha fazla liranız olur ama daha az şey alırsınız.

Yüksek enflasyon dönemlerinde birikimi uzun süre düşük getirili bir hesapta tutmak bu yüzden sessizce değer kaybettirir. Geçmiş fiyat değişimini görmek için enflasyon hesaplama, nominal büyümeyi yansıtmak için bileşik faiz hesaplama aracını kullanın. Resmi enflasyon verileri TÜİK tarafından açıklanır.

Sonucu nasıl kullanmalı?

Uzun vadeli hedefleri bugünkü parayla belirleyin. Örneğin 10 yıl sonra bugünkü fiyatlarla bir ev peşinatı biriktirmek istiyorsanız, hesabı nominal rakamlarla değil reel getiriyle yapın. Ardından seçtiğiniz yatırım karmasının bu reel getiriyi gerçekten sağlayıp sağlayamayacağını sorgulayın.

Hesaplayıcıyı birkaç enflasyon senaryosuyla çalıştırın, örneğin %20, %30 ve %45. Sonuçlar arasındaki fark, planınızın enflasyon sürprizlerine ne kadar dayanıklı olduğunu gösterir.

Reel getiriyi farklı ürünleri karşılaştırmak için de kullanabilirsiniz. Vadeli mevduat, fon ve tahvil seçeneklerinin her biri için beklenen net getiriyi aynı enflasyon varsayımıyla girin; en yüksek reel getiriyi veren seçenek, risk farkları da dikkate alındığında genellikle en iyi adaydır.

Reel getiriyi korumanın yolları

• Kesintileri azaltın: stopaj, fon yönetim ücreti ve işlem masrafları her yıl getirinizden pay alır. Uzun vadeli etkisini fon yönetim ücreti hesaplama aracıyla görün.
• Varlığı vadeye uygun seçin: kısa vadeli ihtiyaçlar için güvenlik, uzun vadeli hedefler için enflasyonu geçebilecek büyüme gerekir.
• Getiri karşılaştırırken her zaman aynı dönemin enflasyonunu kullanın.
• Enflasyon ve faizler değiştikçe planınızı her yıl gözden geçirin.

Varsayımlar ve sınırlar

Getiri, enflasyon ve vergi oranı her yıl sabit kabul edilir; vergi her yıl tüm getiriden kesilmiş gibi hesaplanır. Gerçekte piyasalar dalgalıdır, enflasyon aydan aya değişir ve vergi kuralları ürüne göre farklılaşır. Sonuçlar bir tahmin değil, bir örnektir; vergisel durumunuzu bankanız ya da mali müşavirinizle teyit edin.

Sıkça sorulan sorular