Bu hesaplama aracı nasıl kullanılır
- İlk yatırım alanına bugün ödeyeceğiniz toplam tutarı yazın.
- Yıllık nakit akışı alanına yatırımın ilk yıl sağlayacağı net tasarrufu ya da net geliri girin.
- Nakit akışı her yıl artacaksa Nakit akışının yıllık artışı oranını, paranın zaman değerini hesaba katmak için İskonto oranı değerini yazın.
- Geri ödeme süresi ve İskontolu geri ödeme süresi sonuçlarını, yatırımın gerçek ömrüyle karşılaştırın.
Basit ve iskontolu geri ödeme süresi
Geri ödeme süresi, birikimli nakit girişlerinin yatırdığınız tutara eşitlendiği zamandır. Başa baş noktası bir yılın ortasına denk gelirse hesaplayıcı aradaki kısmı oranlar; 3,33 sonucu üç yıl ve yaklaşık dört ay demektir.
basit: Σ NAₖ ≥ Y olan en küçük t iskontolu: Σ NAₖ/(1 + r)ᵏ ≥ Y olan en küçük t- Y = ilk yatırım
- NAₖ = k. yıldaki nakit akışı (her yıl artış oranı kadar büyür)
- r = iskonto oranı
- t = yıl; yıl içi kısım ondalık olarak gösterilir
İskontolu geri ödeme süresi, her yılın nakit akışını toplamadan önce (1 + iskonto oranı) ifadesinin yıl sayısı kadar kuvvetine böler. Sonra gelen para bugün daha az değerli olduğu için iskontolu süre her zaman en az basit süre kadar uzundur.
Örnek: 500.000 TL'lik yatırım, yılda 150.000 TL tasarruf
Tasarruf her yıl %20 artıyor ve iskonto oranı %30 olsun. Basit geri ödeme süresi 2,79 yıl, iskontolu geri ödeme süresi ise 5,07 yıl çıkar. Yüksek iskonto oranı, ilerideki tasarrufların bugünkü değerini belirgin biçimde düşürür.
Tasarruf hiç artmazsa basit süre 3,33 yıla uzar ve iskontolu süre boş kalır: %30 iskonto oranıyla sabit 150.000 TL'lik akışların bugünkü değeri 500.000 TL'ye hiç ulaşamaz. Tasarruf her yıl %30 artarsa, yani en az iskonto oranı kadar büyürse, basit süre 2,61 yıla, iskontolu süre 4,33 yıla iner. Yüksek enflasyonda tasarrufların fiyatlarla birlikte artıp artmayacağı sonucu belirler.
Sonucu nasıl okumalı?
Kısa geri ödeme süresi, paranızın daha kısa süre risk altında kalması demektir. Bu, belirsizliğin yüksek ya da nakdin sıkışık olduğu dönemlerde önemlidir. Süreyi yatırımın gerçek ömrüyle karşılaştırın: 4 yılda kendini çıkaran ama 3 yıl dayanan bir makine zarardır.
Geri ödeme süresi kârlılığı değil, geri kazanımı ölçer; başa baş noktasından sonraki her şeyi yok sayar. Projenin toplamda değer yaratıp yaratmadığını görmek için net bugünkü değer hesaplama ve iç verim oranı hesaplama araçlarıyla birlikte kullanın.
Nerelerde kullanılır?
- Güneş paneli, ısı yalıtımı ya da enerji verimli bir cihaz: peşin maliyet karşısında yıllık fatura tasarrufu.
- İşletme için makine, yazılım ya da araç: satış tarafı için başa baş noktası hesaplama aracını da kullanın.
- Kiralık konut: Türkiye'de sık sorulan ev amortisman süresi aslında basit geri ödeme süresidir; ayrıntı için kira getirisi hesaplama aracına bakın.
- Gelirinizi artıracak bir kurs, sertifika ya da ekipman.
Sık yapılan hatalar
Net nakit akışı yerine ciroyu kullanmak; böylece işletme giderleri ve vergiler gözden kaçar. Tasarrufların sonsuza kadar süreceğini varsaymak, oysa ekipman yıpranır. İleride gelecek büyük bir yenileme ya da bakım maliyetini unutmak. Hızlı geri ödemeyi projenin iyi olduğunun kanıtı saymak; daha yavaş geri ödeyen bir proje toplamda çok daha fazla kazandırabilir.
Yüksek enflasyonda bir hata daha sık görülür: nakit akışlarını bugünkü fiyatlarla yazıp iskonto oranını nominal seçmek. İkisini aynı bazda tutun; ya her ikisi de nominal ya da her ikisi de reel olsun.
Varsayımlar ve sınırlar
Nakit akışlarının her yıl eşit dağıldığı, 1. yılda başladığı ve sabit bir oranla büyüdüğü varsayılır. Arama 50 yılla sınırlıdır; yatırım bu sürede geri dönmüyorsa sonuç boş kalır. Vergi, finansman maliyeti ve yatırımın hurda ya da ikinci el değeri dahil değildir. Sonucu bir ön eleme aracı olarak kullanın.
Sıkça sorulan sorular
Geri ödeme süresi kaç yıl olmalı?
Tek bir doğru cevap yoktur. Süre, yatırımın faydalı ömründen belirgin biçimde kısa olmalı ve riskiniz arttıkça daha kısa bir süre aramalısınız.
İskontolu geri ödeme süresi neden boş çıkıyor?
İskonto edilmiş nakit akışlarının toplamı 50 yıl içinde yatırım tutarına ulaşmıyor demektir. Yüksek iskonto oranı ve sabit nakit akışlarında bu sık görülür.
Ev amortisman süresi nasıl hesaplanır?
Ev fiyatını ilk yatırım, yıllık net kirayı nakit akışı olarak girin ve iskonto oranını 0 yapın. Çıkan basit geri ödeme süresi, evin kendini kirayla kaç yılda çıkardığını gösterir.
Geri ödeme süresi ile NBD birlikte nasıl kullanılır?
NBD projenin değer yaratıp yaratmadığını, geri ödeme süresi ise paranın ne kadar sürede döndüğünü söyler. NBD'si pozitif ve geri ödeme süresi kabul edilebilir projeler öne çıkar.