Efektif Faiz Hesaplama

Bu hesaplama aracı nasıl kullanılır

1. Nominal yıllık faiz alanına ilan edilen yıllık oranı yazın; aylık oran verildiyse 12 ile çarpın.
2. Faiz dönemi olarak faizin anaparaya ne sıklıkla eklendiğini seçin (örneğin aylık vadeleri yenilemek için aylık).
3. Yatırılan tutar alanına örnek bir tutar girin.
4. Efektif yıllık getiri (APY), Bir yıl sonraki faiz ve Bir yıl sonraki bakiye sonuçlarını okuyun.

Efektif faiz nasıl hesaplanır?

Nominal faiz, yıllık oranın bileşik etki hesaba katılmadan ifade edilmiş hâlidir. Faiz yıl içinde birden fazla kez anaparaya eklendiğinde, eklenen faiz de faiz kazanır ve yıl sonundaki gerçek getiri nominal oranı aşar. Bu gerçek orana efektif yıllık faiz (İngilizcede APY) denir.

EYF = (1 + i/m)^m − 1

• EYF = efektif yıllık faiz
• i = nominal yıllık faiz (ondalık; %40 = 0,40)
• m = yıldaki faiz dönemi sayısı (yıllık 1, üç aylık 4, aylık 12, günlük 365)

Türkiye'de kredi faizleri aylık, mevduat faizleri ise genellikle yıllık nominal oran olarak ilan edilir. Aylık %3 kredi faizi nominal olarak yıllık %36'dır; ama aylık bileşik düşünüldüğünde efektif maliyet bunun üzerindedir.

Örnek: yıllık %40 nominal faiz, 100.000 TL

Varsayılan değerlerle faiz her ay ekleniyorsa efektif yıllık getiri %48,21 olur. 100.000 TL bir yıl sonunda 148.212,65 TL'ye ulaşır; faiz geliri 48.212,65 TL'dir.

Aynı %40 nominal oranda faiz yılda bir eklenirse efektif oran %40 kalır (40.000 TL faiz). Üç aylık eklemede %46,41, günlük eklemede %49,15 olur. Yani yüksek oranlarda faiz döneminin etkisi birkaç puana ulaşabilir.

Teklifleri karşılaştırırken nasıl kullanılır?

Bir banka 32 günlük, diğeri 92 günlük vade sunuyorsa nominal oranları doğrudan karşılaştırmak yanıltıcıdır. Her teklifi efektif yıllık orana çevirin; yüksek olan, vadeleri yenilediğinizde daha çok kazandırandır. Bunun için kısa vadeyi yenileyeceğinizi ve oranın sabit kalacağını varsaymanız gerekir.

Kredilerde aynı mantık maliyet tarafında işler: aylık faizin efektif yıllık karşılığı, nominal yıllık oranın üzerindedir. Kredi tekliflerinde bankanın açıkladığı yıllık maliyet oranı ise vergileri ve masrafları da içerdiği için karşılaştırmada en doğru ölçüdür.

Kredi faizinde efektif oranın anlamı

Efektif oran yalnızca mevduat için değil, borçlanma maliyetini anlamak için de kullanışlıdır. Aylık %3 faizli bir kredinin nominal yıllık oranı %36'dır. Hesaplayıcıya 36 yazıp aylık faiz dönemini seçtiğinizde efektif yıllık oran %42,58 çıkar; yani 100.000 TL'lik bir borç hiç ödenmeden bir yıl bekleseydi faiziyle 142.576,09 TL'ye ulaşırdı.

Bu fark, aylık faizle ilan edilen kredilerin yıllık bazda göründüğünden pahalı olduğunu gösterir. Eşit taksitli kredilerde borç her ay azaldığı için ödediğiniz toplam faiz bu kadar yüksek olmaz, ancak oranları karşılaştırırken efektif değeri akılda tutmak yanlış bir "ucuz kredi" algısını önler. Taksit hesabı için kredi hesaplama sayfasını kullanın.

Getiriyi artırmak ve hatalardan kaçınmak

• Faizi anaparaya ekleyerek yenileyin; faizi çekip harcarsanız bileşik etki oluşmaz.
• Stopaj sonrası net getiriyi karşılaştırın; brüt oran tek başına yeterli değildir.
• Efektif oranı enflasyonla kıyaslayın: reel getiriniz için reel getiri hesaplama sayfasını kullanın.
• Uzun dönemli büyümeyi bileşik faiz hesaplama ile görün.
• Kısa vadede oran düşebileceği için yenileme varsayımını temkinli kullanın.

Varsayımlar ve sınırlar

Hesaplayıcı nominal oranın bir yıl boyunca sabit kaldığını ve faizin seçilen dönemlerde eksiksiz anaparaya eklendiğini varsayar. Gerçekte vade yenilemelerinde oran değişebilir. Mevduatta faiz gelirinden kesilen stopaj hesaba katılmaz; net getiri için faiz oranını stopaj sonrası orana indirerek girebilirsiniz.

Kredilerdeki KKDF, BSMV ve masraflar da bu hesaplamada yoktur. Bu araç oranları karşılaştırmak içindir; resmî rakamlar için bankanın sözleşme ve bilgi formlarına bakın.

Sıkça sorulan sorular