Jak korzystać z kalkulatora
- Wpisz Nominalna stopa roczna z oferty banku.
- Wybierz Kapitalizacja: rocznie, półrocznie, kwartalnie, miesięcznie lub codziennie.
- Podaj kwotę w polu Wpłata.
- Odczytaj Efektywna roczna stopa zwrotu, Odsetki po roku i Saldo po roku.
Efektywna stopa a oprocentowanie nominalne
Oprocentowanie nominalne to stopa roczna podana w ofercie. Jeśli bank dopisuje odsetki częściej niż raz w roku, od kolejnych okresów płaci też odsetki od odsetek. Efektywna stopa roczna pokazuje, ile realnie zarobisz w ciągu roku.
Stopa efektywna = (1 + r/m)^m − 1- r = nominalna stopa roczna (dziesiętnie, np. 0,06)
- m = liczba kapitalizacji w roku (1, 2, 4, 12 lub 365)
Nie myl jej z RRSO, które dotyczy kredytów i zawiera koszty takie jak prowizje. Efektywna stopa dotyczy oszczędności i zależy tylko od stopy i kapitalizacji.
Przykład: 20 000 zł na 6% z kapitalizacją miesięczną
Efektywna roczna stopa zwrotu wynosi 6,17%. Po roku odsetki to 1233,56 zł, a saldo 21 233,56 zł.
Ta sama stopa z kapitalizacją roczną daje dokładnie 1200 zł, z kwartalną 1227,27 zł, a z dzienną 1236,63 zł. Różnica między miesięczną a dzienną kapitalizacją to zaledwie kilka złotych rocznie.
Jak porównywać konta i lokaty
Porównuj oferty po efektywnej stopie, a nie po nominalnej. Konto z 5,9% i kapitalizacją miesięczną daje efektywnie 6,06%, czyli więcej niż lokata 6% z kapitalizacją roczną (6%).
Sprawdź też, do jakiej kwoty obowiązuje promocyjne oprocentowanie i jak długo. Wysoka stopa na 3 miesiące i tylko do określonego limitu może dać mniej niż niższa, ale stała stopa przez cały rok.
Efektywna stopa nie zależy od kwoty wpłaty; od kwoty zależą tylko odsetki w złotych. Wyjątkiem są oferty, w których oprocentowanie zmienia się po przekroczeniu limitu, więc przy większych sumach sprawdź próg w regulaminie.
Od efektywnej stopy do długiego okresu
Efektywna stopa mówi, ile zyskujesz w ciągu jednego roku. Jak oszczędności urosną przez wiele lat z regularnymi wpłatami, sprawdzisz w kalkulatorze procentu składanego, a czas podwojenia kapitału oszacujesz regułą 72.
Jeśli odsetki wypłacane są dopiero na koniec okresu bez kapitalizacji, użyj kalkulatora odsetek prostych.
Kapitalizacja na kontach i lokatach w praktyce
Na kontach oszczędnościowych odsetki są zwykle dopisywane co miesiąc, a na lokatach często dopiero na koniec okresu umownego. Lokata 3-miesięczna odnawiana przez cały rok działa podobnie jak kapitalizacja kwartalna, o ile oprocentowanie przy odnowieniu się nie zmienia.
Przy kapitalizacji bank pobiera też podatek od naliczonych odsetek, więc dalej pracuje kwota już po podatku. Dlatego realny zysk po roku jest niższy, niż pokazuje kalkulator, ale porównanie ofert według efektywnej stopy pozostaje uczciwe, bo podatek dotyczy wszystkich w tym samym stopniu.
Ograniczenia wyliczenia
Kalkulator zakłada, że stopa nie zmienia się przez rok i nie wypłacasz pieniędzy. Nie uwzględnia podatku od odsetek (tzw. podatek Belki), który bank pobiera przy każdej kapitalizacji, ani inflacji.
Banki mogą też liczyć odsetki według faktycznej liczby dni w roku, co zmienia wynik o grosze. Ostateczne warunki znajdziesz w regulaminie konta lub lokaty.
Najczęściej zadawane pytania
Czy kapitalizacja miesięczna jest lepsza od rocznej?
Przy tej samej stopie nominalnej tak, bo odsetki zaczynają wcześniej zarabiać. Różnica rośnie wraz ze stopą i kwotą.
Czym efektywna stopa różni się od RRSO?
Efektywna stopa dotyczy oszczędności i uwzględnia tylko kapitalizację. RRSO dotyczy kredytów i obejmuje wszystkie koszty kredytu.
Ile zarobię na 20 000 zł na 6% w rok?
Przy kapitalizacji miesięcznej około 1234 zł przed podatkiem, przy rocznej 1200 zł. Po podatku od odsetek kwota będzie niższa.
Czy podatek od odsetek zmienia efektywną stopę?
Tak, obniża realny zysk. Kalkulator pokazuje stopę przed podatkiem, więc zysk na rękę będzie niższy.
Jak policzyć efektywne oprocentowanie lokaty 3-miesięcznej?
Jeśli zakładasz, że będziesz ją odnawiać przez rok na tych samych warunkach, wybierz kapitalizację kwartalną. Wynik pokaże, ile zarobisz w skali roku.
Czy częstsza kapitalizacja zawsze się opłaca?
Przy tej samej stopie nominalnej tak, ale różnica jest niewielka. Wyższa stopa nominalna zwykle ma większe znaczenie niż częstotliwość kapitalizacji.