Jak korzystać z kalkulatora
- Dla każdej transakcji wpisz Zakup 1 – cena i Zakup 1 – ilość, potem kolejne zakupy. Niewykorzystane pola zostaw z zerem.
- Podaj Obecna cena akcji lub jednostki.
- Odczytaj Średni koszt jednostki, Łączna ilość i Koszt całkowity.
- Sprawdź Obecna wartość, Zysk lub strata i Stopa zwrotu całej pozycji.
Jak liczy się średnią cenę zakupu
Średnia cena to nie zwykła średnia z cen, tylko średnia ważona liczbą kupionych sztuk. Zakup 100 akcji po 80 zł waży dwa razy więcej niż zakup 50 akcji po 120 zł. Dlatego kalkulator dzieli łączny wydany kapitał przez łączną liczbę sztuk.
Średnia cena = Σ (cenaᵢ · ilośćᵢ) ÷ Σ ilośćᵢ- cenaᵢ = cena za sztukę w i-tym zakupie
- ilośćᵢ = liczba kupionych sztuk w i-tym zakupie
- Zysk lub strata = obecna cena · łączna ilość − koszt całkowity
- Stopa zwrotu = zysk lub strata ÷ koszt całkowity
Z tej średniej wynika próg rentowności: dopóki kurs jest wyżej, cała pozycja jest na plusie, nawet jeśli pierwszy zakup był droższy.
Przykład: dwa zakupy, potem trzeci
Kupujesz 50 akcji po 120 zł, a po spadku 80 akcji po 95 zł. Masz 130 akcji, koszt całkowity to 13 600 zł, a średnia cena wynosi 104,62 zł. Przy obecnej cenie 110 zł pozycja jest warta 14 300 zł, więc zarabiasz 700 zł, czyli 5,15%.
Gdybyś dokupił jeszcze 100 akcji po 80 zł, średnia spadłaby do 93,91 zł, a przy tej samej cenie 110 zł zysk wzrósłby do 3 700 zł (17,13%). Pamiętaj jednak, że dokupienie zwiększa też kwotę, którą ryzykujesz.
Jak wykorzystać wynik
Średnia cena pomaga ocenić, gdzie jest Twój próg rentowności i jak bardzo kolejny zakup go przesunie. Nie mówi jednak, czy spółka jest dobrą inwestycją – obniżanie średniej w spadającej spółce to tylko dokładanie pieniędzy do tej samej decyzji.
Przy regularnych, stałych wpłatach (np. co miesiąc do ETF) kupujesz więcej jednostek, gdy cena jest niska, i mniej, gdy jest wysoka. Wynik transakcji z prowizjami i dywidendami policzysz w kalkulatorze zysku z akcji, a średnioroczny wynik w kalkulatorze CAGR.
Zanim dokupisz, sprawdź, jaką część portfela stanowi już ta pozycja. Jeśli po zakupie jedna spółka miałaby ważyć kilkadziesiąt procent Twoich inwestycji, niższa średnia cena nie zrekompensuje ryzyka koncentracji.
Najczęstsze błędy
- Liczenie zwykłej średniej z cen zamiast średniej ważonej ilością.
- Pomijanie prowizji maklerskich – doliczenie ich do ceny daje prawdziwy koszt sztuki.
- Uśrednianie w dół bez ponownej oceny spółki czy funduszu.
- Mieszanie zakupów w różnych walutach bez przeliczenia na złote po kursie z dnia transakcji.
- Zapominanie o częściowych sprzedażach, które zmieniają liczbę posiadanych sztuk.
Założenia i ograniczenia
Kalkulator przyjmuje do czterech zakupów i nie uwzględnia prowizji, dywidend, podziałów akcji ani sprzedaży części pozycji. Wynik jest przed podatkiem.
Średnia cena służy do oceny pozycji. Do rozliczenia podatku od zysków kapitałowych (PIT-38) koszt sprzedanych papierów ustala się według zasad z ustawy o PIT, które mogą dawać inny wynik niż średnia. Szczegóły sprawdź w informacji od biura maklerskiego lub na stronie podatki.gov.pl.
Najczęściej zadawane pytania
Jak obliczyć średnią cenę zakupu akcji?
Pomnóż cenę każdego zakupu przez liczbę akcji, zsumuj wyniki i podziel przez łączną liczbę akcji. 13 600 zł za 130 akcji daje 104,62 zł.
Czy warto uśredniać cenę w dół?
Tylko jeśli nadal wierzysz w inwestycję i zakup mieści się w Twoim planie. Niższa średnia nie zmniejsza ryzyka, a zwiększa zaangażowany kapitał.
Czy doliczać prowizję do ceny?
Tak, jeśli chcesz znać realny koszt. Podziel prowizję przez liczbę sztuk i dodaj do ceny danego zakupu.
Czy kalkulator nadaje się do kryptowalut lub złota?
Tak, działa dla każdego aktywa kupowanego w częściach: wpisz cenę za jednostkę, np. za uncję czy gram, i ilość.
Co zmienia częściowa sprzedaż?
Zmniejsza liczbę posiadanych sztuk. Średnią cenę pozostałych akcji najlepiej policzyć od nowa, wpisując tylko zakupy, które nadal masz w portfelu.
Czy średnia cena obejmuje dywidendy?
Nie. Dywidendy wypłacone w gotówce nie zmieniają ceny zakupu w kalkulatorze. Jeśli reinwestujesz dywidendę w kolejne akcje, wpisz ten zakup jako osobną transakcję z jego ceną i ilością.