Jak korzystać z kalkulatora
- Wpisz Koszty stałe za dany okres, np. miesiąc: czynsz, ZUS, księgowość, abonamenty i pensje, które nie zależą od sprzedaży.
- Podaj Cena za jednostkę oraz Koszt zmienny na jednostkę (materiały, opakowanie, prowizje platformy, wysyłka).
- Jeśli chcesz, wpisz Docelowy zysk, aby zobaczyć, ile sztuk trzeba sprzedać, żeby go zarobić.
- Odczytaj Liczba sztuk na progu rentowności, Sprzedaż na progu rentowności i Marża jednostkowa na pokrycie, a potem sprawdź tabelę wyników.
Czym jest próg rentowności
Próg rentowności (ang. break-even point) to taka wielkość sprzedaży, przy której przychody równają się kosztom, a zysk wynosi dokładnie zero. Poniżej progu tracisz pieniądze, powyżej każda kolejna sprzedana sztuka zwiększa zysk.
Próg w sztukach = (Koszty stałe + Docelowy zysk) ÷ (Cena − Koszt zmienny)- Koszty stałe = koszty, które nie zmieniają się wraz z liczbą sprzedanych sztuk
- Cena − Koszt zmienny = marża jednostkowa na pokrycie
- Docelowy zysk = 0, jeśli szukasz samego progu rentowności
- Sprzedaż na progu = liczba sztuk × cena, przy czym sztuki zaokrągla się w górę
Działa to dlatego, że każda sprzedaż wnosi stałą kwotę na pokrycie kosztów stałych. Ta kwota to marża jednostkowa na pokrycie (w księgowości także marża brutto na pokrycie lub marża kontrybucyjna).
Przykład: mała pracownia świec
Miesięczne koszty stałe pracowni wynoszą 18 000 zł. Świeca kosztuje 49 zł, a wosk, słoik, knot i prowizja sklepu internetowego to 18 zł na sztukę. Marża jednostkowa na pokrycie wynosi więc 31 zł (63,27% ceny), a próg rentowności to 581 świec, czyli 28 469 zł sprzedaży miesięcznie.
Jeśli chcesz zarabiać 6 000 zł miesięcznie, do pokrycia masz 24 000 zł: potrzebujesz 775 świec i 37 975 zł przychodu. Tabela pokazuje też, co się dzieje obok progu: przy 387 sztukach strata wynosi 6 003 zł, a przy 968 sztukach zysk to 12 008 zł.
Jak wykorzystać wynik
Porównaj próg z tym, co realnie jesteś w stanie sprzedać. Jeśli próg to 581 sztuk, a sprzedajesz 300, nie wystarczy „poczekać”: potrzebujesz innej ceny, innych kosztów albo innego planu. Różnica między przewidywaną sprzedażą a progiem to Twój margines bezpieczeństwa.
Testuj zmiany, zanim je wprowadzisz. Gdy podniesiesz cenę świecy z 49 do 55 zł, próg spada do 487 sztuk. Wpływ zmiany ceny na zyskowność sprawdzisz w kalkulatorze marży, a opłacalność większego zakupu, np. maszyny, w kalkulatorze ROI.
Jak obniżyć próg rentowności
Masz trzy dźwignie: niższe koszty stałe, niższy koszt zmienny na sztukę albo wyższą cenę. Podwyżka ceny działa najsilniej, bo zwiększa marżę na każdej sztuce, ale może zmniejszyć popyt, więc sprawdzaj ją ostrożnie.
Zamiana kosztów stałych na zmienne, np. zewnętrzny magazyn rozliczany od paczki zamiast własnego wynajmu, zmniejsza ryzyko przy małej skali, choć przy dużej sprzedaży może wyjść drożej.
Najczęstsze błędy
Pominięcie własnego wynagrodzenia, składek ZUS, prowizji bramek płatniczych czy zwrotów sprawia, że próg wygląda na łatwiejszy, niż jest. Częstym błędem jest też mieszanie okresów, np. roczne koszty stałe i miesięczna sprzedaż.
Uważaj na VAT: jeśli jesteś czynnym podatnikiem VAT, wpisuj ceny i koszty netto, bo podatek nie jest Twoim przychodem. Koszty, które wyglądają na stałe, jak reklama, mogą rosnąć, gdy chcesz sprzedawać więcej.
Założenia i ograniczenia
Model zakłada jeden produkt o stałej cenie i stałym koszcie zmiennym oraz koszty stałe, które nie skaczą wraz ze wzrostem. Prawdziwa firma ma kilka produktów, rabaty i koszty skokowe, np. drugiego pracownika, więc traktuj wynik jako szacunek do planowania, a nie prognozę. Kalkulator nie uwzględnia podatku dochodowego. Jeśli cena nie przekracza kosztu zmiennego, zobaczysz ostrzeżenie, bo przy żadnej liczbie sztuk nie wyjdziesz na zero.
Najczęściej zadawane pytania
Jak obliczyć próg rentowności?
Podziel koszty stałe przez marżę jednostkową, czyli cenę minus koszt zmienny na sztukę. Wynik zaokrąglij w górę do pełnych sztuk.
Co zaliczyć do kosztów stałych?
Koszty, które w krótkim okresie nie zależą od sprzedaży: czynsz, pensje, ZUS, księgowość, ubezpieczenia, abonamenty i raty leasingu.
Jak obliczyć próg rentowności w złotówkach?
Pomnóż liczbę sztuk na progu przez cenę albo podziel koszty stałe przez wskaźnik marży na pokrycie. Kalkulator zaokrągla sztuki w górę, więc kwota w złotówkach może być minimalnie wyższa niż z samego wskaźnika.
Liczyć ceny netto czy brutto?
Jeśli rozliczasz VAT, licz w kwotach netto. Jeśli korzystasz ze zwolnienia z VAT, Twoim przychodem jest cała cena, a koszty liczysz z VAT, którego nie odliczasz.
Po co wpisywać docelowy zysk?
Sam próg tylko pokrywa koszty. Docelowy zysk pokazuje, ile trzeba sprzedać, żeby zarobić konkretną kwotę, np. własną pensję.