วิธีใช้เครื่องคำนวณนี้
- ใส่ ต้นทุนคงที่ ต้นทุนคงที่ต่อช่วงเวลา เช่น ค่าเช่า เงินเดือน (บาทต่อเดือน)
- ใส่ ราคาต่อหน่วย ราคาขายต่อชิ้น และ ต้นทุนผันแปรต่อหน่วย ต้นทุนที่เพิ่มขึ้นตามจำนวนที่ขาย เช่น วัตถุดิบ บรรจุภัณฑ์
- ถ้าต้องการกำไรเป้าหมาย ใส่ที่ กำไรเป้าหมาย หรือเว้นไว้ที่ 0 เพื่อหาจุดคุ้มทุน
- ดูจำนวนชิ้นและยอดขายขั้นต่ำ พร้อมตารางเปรียบเทียบที่ปริมาณขายต่างๆ
จุดคุ้มทุนคิดอย่างไร
ทุกชิ้นที่ขายเหลือเงินส่วนหนึ่งหลังหักต้นทุนผันแปร เรียกว่าส่วนเกินต่อชิ้น (contribution margin) เงินส่วนนี้ไปชำระต้นทุนคงที่ จนครบ จึงเริ่มเป็นกำไร
ส่วนเกินต่อชิ้น = ราคา − ต้นทุนผันแปร; จุดคุ้มทุน (ชิ้น) = (ต้นทุนคงที่ + กำไรเป้าหมาย) / ส่วนเกินต่อชิ้น; ยอดขาย = ชิ้น × ราคา- ต้นทุนคงที่ = จ่ายเท่าเดิมไม่ว่าขายได้เท่าไร
- ต้นทุนผันแปร = เพิ่มตามจำนวนที่ขาย
- ถ้าราคาต่ำกว่าต้นทุนผันแปร ขายยิ่งขาดทุน
จำนวนชิ้นที่ต้องขายคือ (ต้นทุนคงที่ + กำไรเป้าหมาย) หารส่วนเกินต่อชิ้น แล้วปัดขึ้นเป็นชิ้นเต็ม
ตัวอย่าง: ร้านเล็ก ต้นทุนคงที่ 30,000 บาทต่อเดือน
ขายชิ้นละ 80 บาท ต้นทุนผันแปรชิ้นละ 45 บาท ส่วนเกินต่อชิ้น 35 บาท (43.75% ของราคา) จุดคุ้มทุนคือ 858 ชิ้น หรือยอดขาย 68,640 บาท ต่อเดือน
ถ้าอยากได้กำไร 10,000 บาทต่อเดือน ต้องขาย 1,143 ชิ้น หรือยอดขาย 91,440 บาท เห็นชัดว่ากำไรเป้าหมายเพิ่มชิ้นที่ต้องขายราว 285 ชิ้น
ใช้ตัดสินใจอย่างไร
เทียบจุดคุ้มทุนกับยอดขายที่ทำได้จริง ถ้าจุดคุ้มทุนสูงเกินกำลังขาย ต้องปรับ ลดต้นทุนคงที่ ปรับราคาขึ้น หรือลดต้นทุนผันแปร
ใช้ดูผลของการเปลี่ยนราคาด้วย เครื่องคำนวณมาร์จิ้น และถ้าสนใจผลตอบแทนจากเงินลงทุนเปิดร้าน ดู เครื่องคำนวณ ROI
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
จัดประเภทต้นทุนผิด เช่น เอาค่าแรงที่จ่ายตามชิ้นไปไว้ในต้นทุนคงที่ ไม่รวมต้นทุนเล็กๆ เช่น ค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์ม หรือค่าบริการชำระเงิน และสมมติว่าขายได้เท่ากันทุกเดือน
ข้อจำกัด
เครื่องมือสมมติราคาและต้นทุนผันแปรคงที่ ใช้กับสินค้าชนิดเดียว ไม่รวมภาษีเงินได้ ส่วนลด หรือต้นทุนที่เป็นขั้นบันได ถ้ามีหลายสินค้า ให้ใช้ค่าเฉลี่ยถ่วงน้ำหนัก
คำถามที่พบบ่อย
จุดคุ้มทุนคืออะไร
คือปริมาณขายที่ยอดขายเท่ากับต้นทุนรวมพอดี ไม่กำไรไม่ขาดทุน
สูตรจุดคุ้มทุนคืออะไร
ต้นทุนคงที่หารด้วย (ราคาขายต่อชิ้น ลบต้นทุนผันแปรต่อชิ้น)
ต้นทุนคงที่กับต้นทุนผันแปรต่างกันอย่างไร
คงที่จ่ายเท่าเดิมไม่ว่าขายเท่าไร เช่น ค่าเช่า ผันแปรเพิ่มตามที่ขาย เช่น วัตถุดิบ
ทำไมผลขึ้นว่าราคาต้องสูงกว่าต้นทุนผันแปร
ถ้าราคาไม่สูงกว่าต้นทุนผันแปร ทุกชิ้นที่ขายขาดทุน จะไม่มีวันถึงจุดคุ้มทุน